Zagłębie Sosnowiec to klub, którego historia w polskiej piłce nożnej budzi skrajne emocje. Czterokrotny zdobywca Pucharu Polski oraz czterokrotny wicemistrz Polski – dorobek, który stawia sosnowiecką drużynę w elitarnym gronie najbardziej utytułowanych polskich zespołów. Jednak rankingi Zagłębia Sosnowiec to opowieść o dramatycznych wzlotach i bolesnych upadkach, od ponad ćwierćwiecza nieprzerwanych występów w elicie po współczesne zmagania na trzecim poziomie rozgrywkowym. Obecnie klub zajmuje 15. miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy, ale ta pozycja nie odzwierciedla trudnej sytuacji, w jakiej znajduje się dziś zespół z Sosnowca.
| # | Drużyna | M | PKT | Z | R | P | Bramki | +/- | Forma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Unia Skierniewice↑ | 20 | 44 | 14 | 2 | 4 | 41:22 | +19 | |
| 2 | Olimpia Grudziądz↑ | 21 | 40 | 11 | 7 | 3 | 41:28 | +13 | |
| 3 | Warta Poznań↑ | 20 | 39 | 11 | 6 | 3 | 34:23 | +11 | |
| 4 | Podhale Nowy Targ↑ | 21 | 36 | 9 | 9 | 3 | 25:17 | +8 | |
| 5 | Świt Szczecin↑ | 20 | 32 | 9 | 5 | 6 | 39:35 | +4 | |
| 6 | Sandecja Nowy Sącz↑ | 20 | 30 | 8 | 6 | 6 | 31:28 | +3 | |
| 7 | Podbeskidzie Bielsko-Biała | 21 | 29 | 8 | 5 | 8 | 35:33 | +2 | |
| 8 | Resovia | 21 | 28 | 7 | 7 | 7 | 28:26 | +2 | |
| 9 | Stal Stalowa Wola | 20 | 27 | 6 | 9 | 5 | 38:31 | +7 | |
| 10 | Śląsk II Wrocław | 21 | 27 | 7 | 6 | 8 | 37:35 | +2 | |
| 11 | Chojniczanka Chojnice | 20 | 25 | 6 | 7 | 7 | 32:31 | +1 | |
| 12 | Sokół Kleczew | 20 | 24 | 6 | 6 | 8 | 35:33 | +2 | |
| 13 | Hutnik Kraków↓ | 21 | 24 | 6 | 6 | 9 | 31:32 | -1 | |
| 14 | Rekord Bielsko-Biała↓ | 20 | 24 | 6 | 6 | 8 | 28:35 | -7 | |
| 15 | Zagłębie Sosnowiec↓ | 20 | 23 | 6 | 5 | 9 | 23:33 | -10 | |
| 16 | KKS 1925 Kalisz↓ | 20 | 19 | 4 | 7 | 9 | 21:31 | -10 | |
| 17 | ŁKS II Łódź↓ | 20 | 14 | 2 | 8 | 10 | 21:37 | -16 | |
| 18 | GKS Jastrzębie↓ | 20 | 6 | 0 | 7 | 13 | 16:46 | -30 |
Pozycja w historycznym rankingu ekstraklasy
Klub zajmuje 15. miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy, rozgrywając 36 sezonów w pierwszej lidze, począwszy od roku 1955 i kończąc na sezonie 2018/19. To wynik, który może zaskoczyć młodszych kibiców – wyżej niż wiele drużyn obecnie grających w najwyższej klasie rozgrywkowej.
Ranking Zagłębia Sosnowiec wszech czasów to efekt przede wszystkim niezwykłej regularności w czasach PRL-u. W latach 1955–1958, 1960–1986, 1989–1992, 2007–2008, 2018–2019 występował na najwyższym poziomie rozgrywkowym w Polsce, a najbardziej stabilny okres to lata 1960-1986, kiedy Zagłębie przez ponad ćwierć wieku nieprzerwanie grało w elicie. To właśnie te 26 lat nieprzerwanej obecności w ekstraklasie zbudowało fundamenty pozycji klubu w historycznych zestawieniach.
Zespół debiutował w polskiej ekstraklasie, mając swoje pierwsze spotkanie z Górnikiem Radlin 20 marca 1955 roku, gdzie wygrał 4:0
Ranking Zagłębia Sosnowiec w tym okresie oscylował wokół miejsc 3-8 w tabeli ekstraklasy, co czyniło klub stałym bywalcem górnej połowy tabeli. Stabilność sportowa klubu przez większość PRL-u sprawiła, że pozycja Zagłębia w rankingach była wysoka przez niemal cztery dekady.
Sukcesy pucharowe – cztery triumfy
Pod względem liczby zdobytych trofeów krajowych rankingi Zagłębia Sosnowiec wyglądają imponująco. Cztery triumfy w Pucharze Polski stawiają klub w elitarnym gronie, wyprzedzając wiele zespołów, które dziś wydają się nieodłączną częścią polskiej piłkarskiej elity.
| Rok | Trofeum | Rywal w finale | Wynik |
|---|---|---|---|
| 1962 | Puchar Polski | Górnik Zabrze | 2:1 |
| 1963 | Puchar Polski | Ruch Chorzów | 2:0 |
| 1977 | Puchar Polski | Polonia Bytom | 1:0 |
| 1978 | Puchar Polski | Piast Gliwice | 2:0 |
W 1955 roku piłkarze zostali wicemistrzami Polski, a w 1962 i 1963 roku zdobyli Puchar Polski. Równie udane były lata 70., kiedy Zagłębie zdobyło kolejne Puchary Polski (1977, 1978), wicemistrzostwo kraju (1972). Do tego dorobku należy dodać jeszcze dwa wicemistrzostwa – w 1964 i 1967 roku.
Klub pięciokrotnie docierał do finału Pucharu Polski, z czego cztery razy sięgał po trofeum. W 1971 roku sosnowiczanie przegrali w wielkim finale z Górnikiem Zabrze 1:3, ale nawet ta porażka dała im prawo startu w europejskich pucharach.
Lata świetności – rankingi z lat 60. i 70.
Najbardziej udany okres w historii klubu przypadł na lata 1955-1978. To wtedy ranking Zagłębia Sosnowiec osiągał najwyższe noty zarówno w Polsce, jak i w kontekście międzynarodowym.
W 1960 roku jedenastka sosnowiecka grała już na stałe w ekstraklasie zajmując kolejno lokaty: 1960 -7, 1961 – 7, 1962 – 3, 1962/63 – 3, 1963/64 – 2, 1964/65 – 3, 1965/66 – 5, 1966/67 – 2, 1967/68 – 5, 1968/68 – 5, 1969/70 -5, 1970/71 – 7, 1971/72 – 2, 1972/73 – 10, 1973/74 – 11. Przez większość tego okresu zespół plasował się w pierwszej piątce rozgrywek, co czyniło go realnym pretendentem do najwyższych celów.
Zespół regularnie zajmował miejsca w pierwszej piątce ekstraklasy
Lata 60. przyniosły również sukces, o którym dziś mało kto pamięta. W 1964 sosnowiczanie zostali mistrzami International Soccer League, czyli międzynarodowej ligi, która promowała w Stanach Zjednoczonych piłkę nożną. To nietypowe osiągnięcie pokazuje, jak szeroki był zasięg działania klubu w czasach świetności.
Występy w europejskich pucharach
Choć Zagłębie regularnie występowało w europejskich rozgrywkach, sukcesu na arenie międzynarodowej zabrakło. Przy sześciu podejściach nigdy nie przebrnął przez pierwszą rundę. Mimo to rankingi Zagłębia zyskiwały na znaczeniu dzięki samej obecności w prestiżowych turniejach.
W sezonie 1966/67, Zagłębie dotarło do półfinału Pucharu Karla Rappana. Drużyna brała udział w europejskich pucharach i prestiżowych turniejach międzynarodowych, rywalizując m.in. z zespołami z Węgier, Grecji, Niemiec czy Czechosłowacji.
Pomimo porażki Zagłębia w finale Pucharu Polski z 1971, piłkarze brali udział w Pucharze Zdobywców Pucharów rozgrywając mecze z Atvidaberg FF (3:4, 1:1). W sezonie 1972 Zagłębie grało w Pucharze UEFA z Vitorią Setubal (1:6,1:0). W późniejszych latach zespół mierzył się także z PAOK Saloniki czy Svarovski Wacker Innsbruck.
Indywidualne rankingi – najwięksi strzelcy
Historia klubu to także opowieść o wybitnych zawodnikach, którzy budowali pozycję Zagłębia w rankingu przez lata. Najwięcej bramek w najwyższej klasie rozgrywkowej w barwach Zagłębia: Andrzej Jarosik – 113, Józef Gałeczka – 98, Włodzimierz Mazur – 79, Ginter Piecyk – 61.
| Strzelec | Liczba bramek w ekstraklasie | Dodatkowe osiągnięcia |
|---|---|---|
| Andrzej Jarosik | 113 | Król strzelców 1970 (18 goli), 1971 (13 goli) |
| Józef Gałeczka | 98 | Król strzelców 1964 (18 goli) |
| Włodzimierz Mazur | 79 | Król strzelców 1977 (17 goli) |
| Ginter Piecyk | 61 | – |
Józef Gałeczka zdobył 18 goli w 1964 roku, Andrzej Jarosik 18 goli w 1970 roku, 13 goli w 1971 roku oraz Włodzimierz Mazur 17 goli w 1977 roku, zdobywając tytuły króla strzelców ekstraklasy. Zawodnicy Zagłębia regularnie powoływani byli także do reprezentacji Polski – najczęściej grali w niej Wojciech Rudy (38 meczów), Andrzej Jarosik (25 meczów) oraz Roman Bazan (21 meczów).
Upadek i transformacja – lata 90.
Przemiany ustrojowe po 1989 roku brutalnie zweryfikowały rankingi Zagłębia Sosnowiec. W 1991 roku zakończył się górniczy patronat, a klub przyjął nazwę KS Zagłębie Sosnowiec. Początkowo drużyna zdołała utrzymać się w ekstraklasie po dramatycznych barażach, jednak narastające problemy finansowe i organizacyjne doprowadziły do degradacji sportowych oraz upadłości klubu w 1993 roku.
Rozpoczął się żmudny proces odbudowy od najniższych szczebli rozgrywkowych. Dzięki wsparciu władz miasta działalność została wznowiona pod nazwą MOSiR Sosnowiec. W 1995 roku przyjęto nazwę Sosnowieckie Towarzystwo Sportowe Zagłębie Sosnowiec. Rozpoczął się żmudny proces odbudowy klubu od niższych klas rozgrywkowych. Systematyczna praca organizacyjna i sportowa przyniosła kolejne awanse z V ligi do II ligi na przełomie lat 90. i 2000.
Próby powrotu do elity w XXI wieku
Nowy wiek przyniósł nadzieję na odbudowanie dawnej pozycji. Największym sukcesem tego okresu był awans do Ekstraklasy w sezonie 2006/2007, jednak radość była krótkotrwała.
Dnia 2 sierpnia 2007 Wydział Dyscypliny PZPN za udział w największej w historii polskiego futbolu ujawnionej aferze korupcyjnej ukarał Zagłębie Sosnowiec degradacją o jedną klasę rozgrywkową, karą czterech ujemnych punktów oraz grzywną w wysokości 50 tys. złotych. Afera korupcyjna brutalnie przerwała marzenia o stabilizacji w ekstraklasie i ponownie zepchnęła ranking Zagłębia w dół.
Kolejna szansa nadeszła dekadę później. 27 maja 2018, po zwycięstwie 1:0 z Ruchem Chorzów, Zagłębie Sosnowiec po 10 latach przerwy powróciło do Ekstraklasy. Niestety, pobyt w elicie był krótki – klub spadł już po sezonie 2018/19. Od tego czasu zespół balansuje między I a II ligą, nie mogąc znaleźć stabilizacji.
Aktualna sytuacja – walka w II lidze
Od sezonu 2024/2025 występuje w II lidze, a ranking Zagłębia Sosnowiec w bieżących rozgrywkach jest daleki od oczekiwań kibiców. Obecnie zajmują 13. miejsce w tabeli 2. Ligi Polskiej z dorobkiem 23 punktów, tuż nad strefą spadkową.
Drużyna Zagłębie Sosnowiec w rozgrywkach Betclic 2 liga rozegrała 17 meczy, w których zdobyła 23 puntów. To oznacza średnią 1,35 punktu na mecz – wynik, który stawia zespół w trudnej sytuacji. Ostatnie pięć spotkań w lidze to pasmo rozczarowań – cztery porażki i jeden remis.
Tabela jest tak płaska, że seria dwóch-trzech zwycięstw może poprawić naszą sytuację diametralnie, więc bijemy się o pierwszą szóstkę – deklarował trener Wojciech Łobodziński
Wyrównany poziom rozgrywek sprawia, że pozycja Zagłębia w rankingu może się szybko zmienić – zarówno na lepsze, jak i na gorsze. Każdy mecz ma ogromne znaczenie w kontekście zarówno marzeń o barażach, jak i obawy przed strefą spadkową.
Bilans meczów wyjazdowych i domowych
Na wyjazdach drużyna punktuje lepiej niż grając u siebie. Średnio notuje 1.44 punkta na mecz, a grając u siebie to 1.25 punkta na mecz. To nietypowa sytuacja, która pokazuje problemy z wykorzystaniem własnego boiska – ArcelorMittal Park.
Porównanie z innymi klubami historycznymi
15. miejsce w tabeli wszech czasów ekstraklasy stawia Zagłębie w interesującym kontekście. Klub wyprzedza wiele zespołów, które obecnie grają wyżej lub mają lepszą sytuację finansową. Ranking Zagłębia Sosnowiec wszech czasów pokazuje, że historia i potencjał klubu są znacznie większe niż obecna pozycja w rozgrywkach.
| Osiągnięcie | Liczba | Kontekst |
|---|---|---|
| Puchary Polski | 4 | Więcej niż wiele klubów z aktualnej ekstraklasy |
| Wicemistrzostwa Polski | 4 | 1955, 1964, 1967, 1972 |
| Sezony w ekstraklasie | 36 | 15. miejsce w tabeli wszech czasów |
| Najdłuższa seria w elicie | 26 lat | 1960-1986 nieprzerwanie |
Cztery triumfy w Pucharze Polski to więcej niż mogą się pochwalić niektóre zespoły z aktualnej ekstraklasy. 36 sezonów w najwyższej klasie rozgrywkowej to dorobek, który stawia Zagłębie w gronie klubów o najdłuższej tradycji występów w elicie.
Wyzwania i perspektywy
Obecna pozycja Zagłębia Sosnowiec w rankingu II ligi wymaga poprawy wyników, by klub mógł myśleć o powrocie do I ligi. Ranking klubów II ligi pod względem potencjału plasuje Zagłębie wysoko. Klub ma doświadczenie w grze na wyższych poziomach, lepszą infrastrukturę niż większość rywali i większy budżet. Jednak same zasoby nie gwarantują sukcesu – liczy się skuteczność na boisku.
Kadra zespołu liczy obecnie 27 zawodników, a średnia wieku wynosząca 26,1 lat sugeruje połączenie doświadczenia z potencjałem młodości. To może być atut w dłuższej perspektywie, pod warunkiem że klub znajdzie stabilizację sportową i finansową.
Historia wędrówek między ligami
Historia wędrówek między ligami to dla Zagłębia niemal stały element ostatnich dekad. Po upadku w latach 90., klub systematycznie odbudowywał swoją pozycję, ale nie udało się osiągnąć trwałej stabilizacji na wyższych poziomach rozgrywkowych.
Analiza występów w ostatnich dwóch dekadach pokazuje ciągłe wahania – od ekstraklasy przez I ligę po obecną II ligę. Rankingi Zagłębia Sosnowiec w tym okresie przypominają sinusoidę, z krótkimi okresami sukcesów przerywanymi bolesnym spadkami.
Znaczenie klubu dla polskiej piłki
Klub był wówczas jedną z najbardziej rozpoznawalnych marek piłkarskich w Polsce – te słowa odnoszą się do lat 60. i 70., ale pokazują, jak wielką pozycję Zagłębie zajmowało w polskim futbolu. Historia klubu sięgająca 1906 roku – przy hucie „Milowice” w dzielnicy o tej samej nazwie czyni go jednym z najstarszych w kraju.
Kibice Zagłębia tworzą jedną z najbardziej lojalnych grup w polskim futbolu. Mimo trudności ostatnich dekad, wsparcie dla klubu pozostaje silne. Stadion przy alej Mireckiego (obecnie ArcelorMittal Park) przez lata był areną wielkich emocji.
Podsumowanie – co mówią rankingi o Zagłębiu?
Rankingi Zagłębia Sosnowiec to fascynująca opowieść o wzlotach i upadkach. Od 15. miejsca w historycznym rankingu ekstraklasy, przez cztery Puchary Polski i międzynarodowe sukcesy, aż po obecne zmagania w II lidze – klub przeszedł długą drogę pełną emocji.
Pozycja w tabeli wszech czasów pokazuje, że potencjał jest ogromny, ale wymaga stabilizacji finansowej i sportowej. Historia dowodzi, że sosnowiczanie potrafią podnosić się z upadków – pytanie brzmi, czy tym razem odbudowa będzie trwała.
Obecna sytuacja w II lidze jest trudna, ale nie beznadziejna. Wyrównany poziom rozgrywek sprawia, że seria kilku zwycięstw może diametralnie zmienić ranking Zagłębia. Klub ma infrastrukturę, historię i kibiców – brakuje konsekwencji i stabilności, które pozwoliłyby wrócić tam, gdzie Zagłębie spędziło większość swojej historii – w polskiej ekstraklasie.
