Górnik Zabrze to klub, który w polskiej piłce zapisał się złotymi zgłoskami, ale jego historia to nie tylko triumfy. 14 mistrzostw Polski, finał europejskich rozgrywek i rekord pięciu tytułów z rzędu to tylko jedna strona medalu. Druga to dwa spadki do drugiej ligi i ponad trzy dekady bez mistrzostwa. Ranking Górnika Zabrze na przestrzeni lat to fascynująca opowieść o wzlotach i upadkach jednego z najbardziej utytułowanych polskich klubów.
Pozycja Górnika w rankingach polskiej piłki zmieniała się dramatycznie – od absolutnej dominacji w latach 60. i 80., przez kryzys lat 90., aż po trudną walkę o powrót do elity w XXI wieku. Zrozumienie tych zmian wymaga przyjrzenia się konkretnym okresom i faktom, które kształtowały potęgę klubu z Zabrza.
Początki i droga na szczyt (1948-1957)
Górnik powstał 14 grudnia 1948 roku z połączenia czterech mniejszych klubów: KS Zjednoczenie, KS Pogoń, KS Skra i KS Concordia. Nazwa „Górnik” – po polsku „górnik” – nawiązywała do charakteru miasta, będącego ważnym centrum wydobycia węgla.
Pierwsze lata to okres konsolidacji klubu, ale już w 1952 roku Górnik awansował do drugiej ligi. Ranking Górnika Zabrze w tamtych latach systematycznie rósł. Rok 1957 przyniósł pierwszy tytuł mistrzowski, który wywalczyli bramkarze Machnik i Kaczmarczyk, obrońcy Florenski, Franosz, Czech i Hajduk, pomocnicy Nowara, Gawlik, Olejnik oraz napastnicy Pol, Szalecki, Kowol, Jankowski, Fojcik, Lentner i Wiśniowski.
Przez następne 15 lat Górnik nigdy nie zajął miejsca poniżej podium ligowej tabeli (aż do 1972 roku) – osiągnięcie bez precedensu w historii polskiej piłki
Złota era lat 60. – szczyt w rankingach
Lata 60. to okres, kiedy pozycja Górnika Zabrze w rankingu polskich klubów była niemal niezachwiana. Klub zdobył kolejne tytuły w 1959, 1961, 1963, 1964, 1965, 1966 i 1967 roku.
Rekordowa seria 1963-1967
Mistrzostwo zdobyte w 1963 roku zapoczątkowało niezwykłą serię pięciu kolejnych tytułów, co stanowi rekord Polski. W tamtym czasie rankingi Górnika Zabrze nie tylko w Polsce, ale i w Europie rosły z sezonu na sezon. Klub grał przeciwko takim potęgom jak Bayern Monachium, Anderlecht, Juventus czy Real Madryt.
Kluczowymi postaciami tej ery byli Ernest Pohl i Włodzimierz Lubański. Lubański w wieku 19 lat, po sezonie 1965-66, został królem strzelców ligi – niesamowite osiągnięcie dla nastolatka. Co więcej, przez cztery kolejne lata był najlepszym strzelcem rozgrywek.
| Sezon | Pozycja w lidze | Osiągnięcia |
|---|---|---|
| 1963 | 1. miejsce | Mistrzostwo Polski |
| 1964 | 1. miejsce | Mistrzostwo Polski |
| 1965 | 1. miejsce | Mistrzostwo + Puchar Polski |
| 1966 | 1. miejsce | Mistrzostwo Polski |
| 1967 | 1. miejsce | Mistrzostwo Polski |
Europejski sukces – ranking międzynarodowy
Pozycja Górnika w rankingach europejskich osiągnęła apogeum w sezonie 1969-70. W Pucharze Zdobywców Pucharów Górnik pokonał wszystkich przeciwników – Olympiakos, Rangers, Levski Sofia i AS Roma – docierając do finału w Wiedniu, gdzie Manchester City okazał się lepszy wynikiem 2:1.
Klub przeszedł do historii jako jedyny polski zespół, który dotarł do finału tych europejskich rozgrywek
W ćwierćfinale Pucharu Europy 1967-68 Górnik zmierzył się z Manchesterem United – przegrał w Manchesterze 0:2, ale w rewanżu wygrał 1:0. Manchester United wygrał później cały turniej, a Górnik był jedynym zespołem, który pokonał angielskich mistrzów w tej edycji.
Kryzys lat 70. i pierwszy spadek
Ranking Górnika Zabrze w latach 70. zaczął gwałtownie spadać. W połowie lat 70. forma zespołu pogorszyła się, a wiosną 1978 roku klub spadł do drugiej ligi. To był szok dla kibiców – klub, który jeszcze dekadę wcześniej grał w finale europejskich rozgrywek, znalazł się poza elitą.
Górnik wrócił po roku, a w sezonie 1979-80 zajął szóste miejsce. Pozycja w rankingu została odbudowana, ale do dawnej świetności było daleko.
Powrót do dominacji – lata 80.
Druga połowa lat 80. to kolejny szczyt w historii klubu. W 1984 roku, po zakupie grupy utalentowanych zawodników (Ryszard Komornicki, Waldemar Matysik, Eugeniusz Cebrat, Andrzej Zgutczyński, Tadeusz Dolny, Andrzej Pałasz), Górnik zajął czwarte miejsce, co było zapowiedzią lepszych czasów. Między 1985 a 1988 rokiem klub znów zaznaczył swoją dominację, zdobywając cztery kolejne mistrzostwa.
| Era | Liczba tytułów z rzędu | Lata |
|---|---|---|
| Złota seria lat 60. | 5 mistrzostw | 1963-1967 |
| Druga fala dominacji | 4 mistrzostwa | 1985-1988 |
Rankingi Górnika Zabrze w tamtym okresie ponownie plasowały klub w ścisłej czołówce polskiej piłki. Zespół mierzył się z renomowanymi europejskimi potęgami, takimi jak Bayern Monachium, Anderlecht, Hamburger SV, Juventus i Real Madryt.
Długi marsz przez pustynię (1989-2009)
Po 1988 roku pozycja Górnika w rankingu polskich klubów systematycznie spadała. Od tego czasu Górnik nie zdobył ani jednego tytułu, a czasami osiągał jeszcze głębsze dna, spadając dwukrotnie do niższej ligi.
Dramat roku 1994
W 1994 roku Górnik walczył o tytuł z zawodnikami takimi jak Jerzy Brzęczek, Grzegorz Mielcarski i Tomasz Wałdoch. Przed ostatnią kolejką Legia miała 47 punktów, a Górnik 45. Zespoły miały się zmierzyć w Warszawie, więc Górnik wciąż miał szansę. Mecz zakończył się remisem 1:1, co dało tytuł Legii.
Drugi spadek i walka o przetrwanie
W latach 2000-2009 zespół, składający się głównie z zawodników z Górnego Śląska, plasował się w środku tabeli, ale doświadczał dalszych turbulencji. Gdy klub odzyskał stabilność organizacyjną i finansową, zamiast dołączyć do czołówki, zanotował najgorszy wynik sportowy od lat, doświadczając drugiego spadku z najwyższej klasy rozgrywkowej.
Ranking Górnika Zabrze w pierwszej dekadzie XXI wieku był najgorszy w historii klubu. Dla kibiców, którzy pamiętali czasy świetności, to były trudne lata.
Trzeci spadek i rekordowa frekwencja (2015-2017)
Zespół szybko wrócił do Ekstraklasy po spadku, potrzebując tylko jednego sezonu. Od powrotu do najwyższej klasy Górnik grał dobrze, choć z wahaniami formy.
W sezonie 2015/16 Górnik zajął 15. miejsce w tabeli Ekstraklasy i został zdegradowany do pierwszej ligi. To był trzeci spadek w historii klubu, ale tym razem kibice pokazali niezwykłą lojalność.
W sezonie 2016-17 Górnik Zabrze odnotował najwyższą średnią frekwencję (10 636 widzów) spośród wszystkich klubów drugiej ligi. Najwyższa pojedyncza frekwencja wyniosła 20 987 widzów
Po powrocie do Ekstraklasy w 2017 roku Górnik osiągnął najwyższą średnią frekwencję w polskiej piłce, przewyższając Lecha Poznań i Legię Warszawa, a większość meczów ligowych była wyprzedana. To pokazało, że mimo słabych wyników w rankingach sportowych, pozycja klubu w sercach kibiców pozostała niezachwiana.
Obecna pozycja w rankingach
Ranking Górnika Zabrze w ostatnich latach pokazuje stopniową stabilizację. W poprzednim sezonie Górnik osiągnął najwyższą pozycję ligową od 24 lat. To sygnał, że klub powoli odbudowuje swoją pozycję w polskiej piłce.
Obecnie Górnik gra w Ekstraklasie, najwyższej klasie rozgrywkowej. Pozycja w rankingu nie przypomina czasów dominacji, ale klub systematycznie buduje swoją pozycję.
Bilans historyczny – liczby nie kłamią
Rankingi historyczne Górnika Zabrze w polskiej piłce pozostają imponujące:
- 14 mistrzostw Polski – drugi wynik w historii (ex aequo z Ruchem Chorzów)
- 6 Pucharów Polski – w tym rekordowa seria 5 trofeów z rzędu (1968-1972)
- Rekord 5 kolejnych mistrzostw (1963-1967) – nikt tego nie powtórzył
- Jedyny polski klub w finale europejskich pucharów (1970)
- 15 lat bez spadku poniżej podium (1957-1972)
| Osiągnięcie | Liczba | Pozycja w historycznym rankingu Polski |
|---|---|---|
| Mistrzostwa Polski | 14 | 2. miejsce (ex aequo z Ruchem) |
| Puchary Polski | 6 | Czołówka historyczna |
| Kolejne mistrzostwa z rzędu | 5 | Rekord Polski |
| Finały europejskie | 1 | Jedyny polski klub |
Ranking frekwencji – potęga kibicowska
Pozycja Górnika w rankingu frekwencji pokazuje, że klub ma jedną z najwierniejszych baz kibiców w Polsce. Górnik Zabrze uważany jest za klub z jedną z największych i najbardziej lojalnych grup kibiców w Polsce, szczególnie w aglomeracji katowickiej.
To właśnie kibice sprawiają, że ranking Górnika Zabrze w wymiarze społecznym pozostaje wysoki, nawet gdy wyniki sportowe nie dorównują historycznym sukcesom. Frekwencja na meczach w Zabrzu regularnie przewyższa kluby z wyższych pozycji ligowych.
Porównanie z największymi rywalami
Pozycja Górnika Zabrze w rankingu historycznym staje się jeszcze bardziej wyraźna, gdy porównamy ją z największymi rywalami:
| Klub | Mistrzostwa Polski | Finały europejskie | Rekordy |
|---|---|---|---|
| Górnik Zabrze | 14 | 1 (finał PZP 1970) | 5 tytułów z rzędu |
| Ruch Chorzów | 14 | 0 | – |
| Legia Warszawa | 15+ | 0 | – |
Górnik ma długoletnią rywalizację z górnośląskim Ruchem Chorzów, znaną jako Wielkie Śląskie Derby. Innymi głównymi rywalami są Piast Gliwice, Polonia Bytom, Legia Warszawa i Zagłębie Sosnowiec.
Co wpłynęło na zmiany w rankingach?
Pozycja Górnika Zabrze zmieniała się pod wpływem kilku kluczowych czynników:
Lata świetności (60. i 80.): Stabilne finansowanie z przemysłu węglowego, dostęp do najlepszych zawodników z regionu, silne wsparcie instytucjonalne w czasach PRL.
Kryzys po 1989 roku: Transformacja ustrojowa, upadek przemysłu węglowego, utrata stabilności finansowej, trudności z utrzymaniem najlepszych zawodników.
XXI wiek: Konkurencja ze strony bogatszych klubów, problemy organizacyjne, ale też stopniowa odbudowa i modernizacja infrastruktury (nowy stadion od 2016 roku).
Perspektywy – czy ranking może znów wzrosnąć?
Obecna pozycja Górnika w rankingu polskiej piłki jest daleka od historycznej potęgi, ale kilka czynników daje nadzieję na poprawę:
- Nowoczesny stadion – Arena Zabrze (oddana w 2016) to jeden z najlepszych obiektów w Polsce
- Lojalna baza kibiców – rekordowe frekwencje przekładają się na przychody
- Stabilizacja finansowa – klub stopniowo poprawia swoją sytuację ekonomiczną
- Najwyższa pozycja od 24 lat – trend wzrostowy w ostatnich sezonach
Ranking Górnika Zabrze w najbliższych latach będzie zależał od umiejętności wykorzystania tych atutów. Historia pokazuje, że klub potrafił wracać z trudnych sytuacji – po spadku w 1978 roku w ciągu kilku lat znów zdobywał mistrzostwa.
Podsumowanie – od dominacji do odbudowy
Rankingi Górnika Zabrze na przestrzeni dekad to historia transformacji polskiej piłki. Od absolutnej dominacji w latach 60., przez drugą falę sukcesów w latach 80., po długi okres kryzysu i stopniową odbudowę w XXI wieku.
Fakt, że żaden inny klub nie zdobył więcej mistrzostw Polski niż Górnik, i że jest jedynym polskim klubem, który dotarł do finału rozgrywek UEFA, mówi wiele o historycznej wielkości klubu.
Pozycja Górnika Zabrze w rankingu historycznym pozostaje niezachwiana – to jeden z największych klubów w historii polskiej piłki. Obecna pozycja w rankingach ligowych jest daleką od tej świetności, ale systematyczna praca i wsparcie kibiców dają szansę na powrót do czołówki. Czy Górnik znów będzie dominował w polskiej piłce? Czas pokaże, ale historia klubu dowodzi, że potrafił już wracać z martwych.