Przez dziesięciolecia reprezentacja Walii w piłce nożnej pozostawała w cieniu sąsiadów z Wysp Brytyjskich. Ale w ciągu ostatnich piętnastu lat wszystko się zmieniło. Era Garetha Bale’a przyniosła Walijczykom dwa występy na mistrzostwach Europy i powrót na mundial po 64 latach nieobecności. Kiedy w styczniu 2023 roku kapitan Walii zakończył karierę, naród stanął przed pytaniem: co dalej? Okazuje się, że fundament zbudowany przez pokolenie Bale’a okazał się na tyle solidny, że reprezentacja Walii wciąż ma się czym pochwalić.
Reprezentacja Walii w piłce nożnej – skład na obecny sezon
Kadra Walii przeszła w ostatnich latach znaczącą transformację. Od lipca 2024 roku drużyną kieruje Craig Bellamy, który zastąpił Roba Page’a po rozczarowujących wynikach w eliminacjach do Euro 2024. Pełną listę piłkarzy, którzy w tym sezonie reprezentują Walie, znajdziesz poniżej.
Bramkarze
Obrońcy
Pomocnicy
Napastnicy
Gareth Bale – największa legenda walijskiej piłki
Gareth Bale uważany jest powszechnie za najlepszego walijskiego piłkarza wszech czasów. Statystyki mówią same za siebie: 41 goli w 111 meczach reprezentacji, w tym kluczowe trafienia w najważniejszych momentach historii walijskiej piłki. W marcu 2018 roku Bale został rekordzistą strzeleckim Walii z 29 golami, wyprzedzając Iana Rusha, który miał ich 28. Dokonał tego dzięki hat-trickowi w meczu z Chinami.
Ale liczby to jedno. Prawdziwa wielkość Bale’a objawia się w momentach, kiedy Walia potrzebowała go najbardziej. To Bale zakończył 64-letnią przerwę w występach na wielkich turniejach, strzelając oba gole w wygranym 2:1 półfinale baraży z Austrią, a następnie decydującą bramkę przeciwko Ukrainie w finale baraży, która wysłała Walię na mundial w Katarze.
Bale strzelił pierwszego gola Walii na mistrzostwach świata od 1958 roku – wyrównującą bramkę z rzutu karnego przeciwko Stanom Zjednoczonym na mundialu 2022
Klubowa kariera i wpływ na wizerunek Walii
Bale został dwukrotnie wybrany Piłkarzem Roku PFA podczas gry w Tottenhamie, a następnie przeniósł się do Realu Madryt za ówczesny rekordowy transfer wynoszący ponad 80 milionów funtów. W stolicy Hiszpanii zdobył wszystko, co możliwe: trzy tytuły mistrza Hiszpanii, pięć Lig Mistrzów, trzy klubowe mistrzostwa świata, trzy Superpuchary UEFA i Puchar Króla.
Bale pozostaje jedynym brytyjskim piłkarzem w historii, który wygrał pięć Lig Mistrzów UEFA. Jego status globalnej gwiazdy sprawił, że Walia zyskała rozpoznawalność na całym świecie – tam, gdzie wcześniej kojarzono przede wszystkim rugby.
Debiut i rekord młodości
Bale zadebiutował w reprezentacji w maju 2006 roku, kiedy John Toshack dał mu szansę zaledwie miesiąc po debiucie w Southampton. Miał wtedy zaledwie 16 lat i stał się najmłodszym reprezentantem Walii w historii. Karierę zakończył po mundialu w Katarze – jego ostatnim meczem była porażka 0:3 z Anglią w fazie grupowej.
Euro 2016 – przełomowy turniej dla Walii
Dla całego pokolenia walijskich kibiców Euro 2016 we Francji pozostanie niezapomnianym przeżyciem. Po 58 latach nieobecności na wielkich turniejach Walia zakwalifikowała się na mistrzostwa Europy i dotarła aż do półfinału, gdzie przegrała z późniejszymi mistrzami – Portugalią.
Bale strzelił we wszystkich trzech meczach fazy grupowej – przeciwko Słowacji, Rosji i Anglii, a Walia wygrała grupę. Jego bramka z rzutu wolnego w pierwszym meczu przeciwko Słowacji była pierwszym golem walijskiego piłkarza na wielkim turnieju od czasu, gdy Terry Medwin trafił przeciwko Węgrom w 1958 roku.
| Faza turnieju | Przeciwnik | Wynik | Kluczowi strzelcy |
|---|---|---|---|
| Faza grupowa | Słowacja | 2:1 | Bale, Robson-Kanu |
| Faza grupowa | Anglia | 2:1 | Bale, Vardy (samobójcza) |
| Faza grupowa | Rosja | 3:0 | Ramsey, Taylor, Bale |
| 1/8 finału | Irlandia Północna | 1:0 | McAuley (samobójcza) |
| Ćwierćfinał | Belgia | 3:1 | A. Williams, Robson-Kanu, Vokes |
| Półfinał | Portugalia | 0:2 | – |
Najlepszy moment Bale’a z reprezentacją nastąpił właśnie w 2016 roku, gdy drużyna Chrisa Colemana wbrew oczekiwaniom dotarła do półfinału Euro. Bale odegrał kluczową rolę w tym sukcesie, strzelając we wszystkich trzech meczach grupowych. Pamiętne są zdjęcia ukazujące jego pasję do gry dla kraju.
Aaron Ramsey – niedoceniony architekt sukcesu
Choć Bale zbierał większość nagłówków, Aaron Ramsey był równie ważny dla sukcesu reprezentacji Walii w piłce nożnej. Pomocnik miał świetny turniej na Euro 2016, ale w sposób tragiczny opuścił półfinał z powodu zawieszenia. Wielu ekspertów zastanawia się, jak potoczyłby się ten mecz, gdyby Ramsey mógł zagrać.
Kontuzje zawsze wpływały na karierę Ramseya zarówno w klubie, jak i w reprezentacji, ale mimo to osiągnął wielkie rzeczy z Arsenalem, zanim w 2019 roku przeniósł się do Juventusu. Pomocnik następnie krótko grał w Rangers – gdzie spudłował kluczowy rzut karny w finale Ligi Europy 2022 – potem w Nicei, a ostatecznie wrócił do Cardiff City, klubu jego młodości.
Ramsey zagrał zarówno na Euro 2020, jak i na mundialu 2022, choć jego rola była już mniej dominująca niż w złotych latach. W 2023 roku ogłosił zakończenie kariery reprezentacyjnej.
Mundial 1958 – pierwsze wielkie osiągnięcie
Zanim pokolenie Bale’a zapisało się w historii, Walia już raz zakosztowała wielkiego futbolu – w 1958 roku, kiedy dotarła do ćwierćfinału mistrzostw świata, gdzie przegrała z późniejszymi mistrzami Brazylią.
Walia zagrała w grupie z gospodarzami Szwecją, Meksykiem i Węgrami, a w ćwierćfinale przegrała 1:0 z Brazylią – jedynego gola strzelił 17-letni Pelé, który miał stać się jednym z najlepszych piłkarzy wszech czasów. Brazylia wygrała następnie cały turniej.
Przez 64 lata Walia nie mogła zakwalifikować się na żaden wielki turniej – ani na mistrzostwa świata, ani na mistrzostwa Europy
Euro 2020 i droga na mundial 2022
Euro 2020 rozegrano w czerwcu i lipcu 2021 roku. Pod wodzą Roba Page’a jako tymczasowego menedżera Walia wyszła z grupy, zajmując drugie miejsce dzięki bilansowi bramkowemu. W 1/8 finału Walia przegrała z Danią w Amsterdamie. Porażka wyniosła 4:0, ale sam awans do fazy pucharowej był sukcesem.
Baraże o mundial – historyczny triumf
Rob Page pozostał tymczasowym trenerem podczas eliminacji do mundialu 2022. Walia zajęła drugie miejsce w grupie E i awansowała do baraży. Po pokonaniu Austrii w półfinale baraży, Walia zakwalifikowała się na mundial po raz pierwszy od 1958 roku, wygrywając 1:0 z Ukrainą.
W finale baraży przeciwko Ukrainie 5 czerwca rzut wolny Bale’a został odbity do siatki przez kapitana Ukrainy Andrija Jarmolenke, dając Walii jedynego gola w zwycięstwie 1:0. Początkowo zaliczony jako gol samobójczy, decydujące trafienie zostało ostatecznie przypisane Bale’owi pod koniec czerwca.
Bale nazwał to „najwspanialszym wynikiem w historii walijskiego futbolu” i dodał, że „to znaczy wszystko. To jest coś, z czego są zrobione marzenia”.
Mundial 2022 w Katarze – powrót po 64 latach
Walia trafiła do grupy B razem z Anglią (z którą dzieliła grupę również na Euro 2016), Iranem i Stanami Zjednoczonymi. Oczekiwania były duże, ale turniej okazał się rozczarowaniem.
W meczu otwarcia fazy grupowej przeciwko Stanom Zjednoczonym Bale otrzymał rzut karny po faulu w polu karnym przy stanie 0:1 dla USA i wykorzystał go, wyrównując wynik. To był pierwszy gol Walii na mistrzostwach świata od 1958 roku.
Okazał się to jedyny punkt i gol Walii w turnieju, gdyż zajęli ostatnie miejsce w grupie B i odpadli w pierwszej rundzie. Przegrali 0:2 z Iranem i 0:3 z Anglią. Dla Bale’a był to ostatni mecz w karierze.
Ian Rush i inni walijscy strzelcy
Zanim Gareth Bale przejął pałeczkę najlepszego strzelca, przez lata rekordzistą był Ian Rush z 28 golami. We wrześniu 2016 roku Bale doszedł do 24 trafień, wyprzedzając zarówno Ivora Allchurcha, jak i Trevora Forda, ustępując miejsca jedynie Rushowi.
Ivor Allchurch zapisał się w historii jako autor dwóch goli na mundialu 1958. Bale wyprzedził go jako najskuteczniejszy strzelec Walii na wielkich turniejach już podczas Euro 2016, strzelając trzeciego gola w meczu z Rosją.
| Pozycja | Piłkarz | Liczba goli | Lata gry |
|---|---|---|---|
| 1. | Gareth Bale | 41 | 2006-2022 |
| 2. | Ian Rush | 28 | 1980-1996 |
| 3. | Ivor Allchurch | 23 | 1951-1966 |
| 4. | Trevor Ford | 23 | 1947-1957 |
Trenerzy ery Bale’a
Chris Coleman – architekt sukcesu Euro 2016
Chris Coleman został mianowany menedżerem reprezentacji Walii 19 stycznia 2012 roku. Choć eliminacje do mundialu 2014 zakończyły się rozczarowaniem (piąte miejsce w grupie), to właśnie Coleman poprowadził Walię do historycznego sukcesu na Euro 2016.
Walia trafiła do grupy B w eliminacjach do Euro 2016. W lipcu 2015 roku, po czterech zwycięstwach i dwóch remisach, Walia prowadziła w grupie. W październiku 2015 roku Walia osiągnęła najwyższą pozycję w rankingu FIFA w swojej historii – ósme miejsce.
Ryan Giggs i Rob Page
15 stycznia 2018 roku Ryan Giggs został nowym menedżerem reprezentacji Walii w piłce nożnej. Legendarny skrzydłowy Manchesteru United poprowadził drużynę przez eliminacje do Euro 2020, które zakończyły się sukcesem. 20 czerwca 2022 roku Giggs zrezygnował ze stanowiska menedżera Walii z powodu zbliżającej się rozprawy sądowej.
Page pozostał tymczasowym menedżerem, zanim otrzymał czteroletni kontrakt we wrześniu 2022 roku, prowadząc Walię na mundialu 2022 w Katarze. W czerwcu 2024 roku Rob Page został zwolniony ze stanowiska menedżera Walii po bezbramkowym remisie towarzyskim z Gibraltarem i porażce 0:4 ze Słowacją.
Craig Bellamy – nowa era
Craig Bellamy został ogłoszony nowym głównym trenerem 9 lipca 2024 roku. Były napastnik reprezentacji Walii rozpoczął swoją kadencję imponująco – w swojej pierwszej kampanii Walia zajęła pierwsze miejsce w grupie B4 Ligi Narodów 2024-25. Bellamy był niepokonany w swoich pierwszych 9 meczach. Ta seria zakończyła się porażką 3:4 z Belgią w Brukseli.
Ranking FIFA i wzloty Walii
Sukces na boisku przełożył się na pozycję w rankingu FIFA. W lipcu 2015 roku, po osiągnięciu najwyższego wówczas dziesiątego miejsca w rankingu FIFA, Walia została umieszczona wśród najwyżej rozstawionych drużyn w losowaniu eliminacji do mundialu 2018. We wrześniu 2015 roku Anglia spadła na dziesiąte miejsce, co sprawiło, że Walia – na dziewiątej pozycji – była najwyżej sklasyfikowaną drużyną brytyjską po raz pierwszy w historii.
Szczyt rankingu FIFA: 8. miejsce w październiku 2015 roku – najwyższa pozycja Walii w historii
Następcy Bale’a – nowe pokolenie
Po zakończeniu kariery przez Bale’a w styczniu 2023 roku reprezentacja Walii stanęła przed wyzwaniem znalezienia nowych liderów. Wśród zawodników, którzy mają szansę wypełnić tę lukę, wyróżniają się Daniel James, Brennan Johnson czy Neco Williams.
Daniel James pokazał błysk swojego talentu już pięć minut po pierwszym kompetytywnym starcie dla Walii, strzelając jedynego gola w meczu ze Słowacją w marcu 2019 roku. Szybki skrzydłowy, który grał w Manchesterze United, Leeds i obecnie w Fulham, ma potencjał, by stać się kluczową postacią kadry.
Brennan Johnson, napastnik Tottenhamu, reprezentuje nowe pokolenie walijskich talentów. Podobnie Neco Williams, obrońca z Nottingham Forest, który zdobywał doświadczenie w Liverpoolu.
Wyzwanie jest ogromne – nie da się po prostu zastąpić piłkarza, który zdefiniował całą erę sukcesu, dostarczając występy na dwóch mistrzostwach Europy i długo oczekiwany powrót na mundial. Ale fundament został zbudowany. Walia udowodniła, że potrafi rywalizować z najlepszymi, a mentalność zwycięzców pozostała w szatni.
Eliminacje do mundialu 2026 już trwają. Walia trafiła do grupy J razem z Belgią, Macedonią Północną, Kazachstanem i Liechtensteinem. Kampanię rozpoczęła od wygranej 3:1 u siebie z Kazachstanem w marcu 2025 roku, z golami Daniela Jamesa, Bena Daviesa i Rabbiego Matondo, a trzy dni później gol Davida Brooksa w 96. minucie uratował remis 1:1 z Macedonią Północną.
Czy Walia powtórzy sukces z 2022 roku? Czas pokaże. Jedno jest pewne – era Bale’a zakończyła się, ale ambicje reprezentacji Walii w piłce nożnej pozostały na najwyższym poziomie. Nowe pokolenie ma szansę udowodnić, że sukces ostatnich lat to nie był przypadek, tylko początek nowej tradycji walijskiego futbolu.